|
Ngoại ngữ là môn học có nhiều tiết trong các chương trình phổ thông, cụ thể có ba tiết trên mỗi tuần. Ngoại ngữ cũng là môn bắt buộc khi thi tốt nghiệp THPT, ngang hàng với Toán và Ngữ văn.
Rồi hệ thống các trường, khoa đào tạo giáo viên ngoại ngữ đến các cơ sở, vật chất, phương tiện, thiết bị... để phục vụ cho yêu cầu môn học này cũng luôn được đầu tư, ưu tiên hàng đầu. Ðiều đó, chứng tỏ môn học ngoại ngữ, từ lâu, đã được Nhà nước, ngành giáo dục quan tâm, chú trọng.
Ngoại ngữ có một ý nghĩa đặc biệt đối với học sinh, sinh viên Việt Nam ta trong bối cảnh hợp tác, quan hệ, hội nhập quốc tế ngày càng rộng mở. Hiện nay, môn ngoại ngữ ở nhà trường phổ thông của ta tập trung vào tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Trung, tiếng Nhật và tiếng Pháp, trong đó tiếng Anh chiếm hơn 90% số lượng học sinh theo học.
Có thể nói, những năm 90 của thế kỷ trước là giai đoạn "hoàng kim" của các trung tâm ngoại ngữ trên cả nước, với khí thế, phong trào học ngoại ngữ diễn ra vô cùng rầm rộ, đông đảo, huy động phần lớn học sinh cùng tham gia. Nó có tác dụng bổ trợ, kích thích tích cực cho việc dạy và học của thầy và trò ở nhà trường phổ thông. Nhưng phong trào học tiếng Anh của các trung tâm ngoại ngữ, nhất là ở tuyến huyện cũng không duy trì, giữ phong độ được lâu, nhiều trung tâm đành tự giải thể, khi nhu cầu học tập lắng xuống. Hiện nay, trừ các thành phố lớn, các tỉnh lẻ, số lượng trung tâm ngoại ngữ mà duy trì được hoạt động thì cũng chẳng có mấy.
Kết quả, chất lượng dạy và học môn ngoại ngữ ở nhà trường như thế nào? Dường như lâu nay vấn đề này không được mấy người quan tâm, đề cập rõ ràng trên các phương tiện thông tin đại chúng. Theo chúng tôi, những người đang giảng dạy trực tiếp tại trường phổ thông, chất lượng dạy và học, môn ngoại ngữ hiện nay là hết sức đáng lo ngại.
Khi đặt các câu hỏi: Em có thích môn ngoại ngữ không? Mức độ, kết quả học tập môn học như thế nào?... Kết quả khá bất ngờ. Hơn 80% học sinh trả lời là không thích, rất nản và phần lớn thành thật rằng mức độ học tập bộ môn ngoại ngữ thường dưới mức trung bình. Cuối học kỳ, các thầy cô "thương tình" nâng, vớt lên điểm trung bình để khỏi thi lại hoặc ở lại lớp. Thực tế cho thấy, kết quả thi tốt nghiệp THPT, hay thi tuyển sinh đại học, cao đẳng, điểm thi môn ngoại ngữ bao giờ cũng rất thấp, thường ở mức 40% đạt điểm trung bình là cùng.
Với góc nhìn của người trong cuộc, thầy giáo Nguyễn Huy Hoàng, giáo viên dạy tiếng Anh lâu năm, đồng thời là tổ trưởng tổ bộ môn (trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, Sơn Tịnh, Quảng Ngãi) cho biết: "Từ nội dung, chương trình sách giáo khoa (hệ cải cách và hệ phân ban hiện hành) đến cách đánh giá kiểm tra, thi cử đối với môn ngoại ngữ, có nhiều điểm bất cập, hạn chế, thậm chí lạc hậu, nên chưa phát huy được tính chủ động, tích cực của học sinh trong học tập, rèn luyện thành thục bốn kỹ năng cơ bản: đọc, viết, nghe, nói. Do vậy, mặc dù đã có thời gian tới bảy năm học ngoại ngữ, nhưng hầu hết học sinh qua lớp 12 của ta không nghe, không nói được mấy từ, mấy câu ngoại ngữ và thua xa học sinh các nước trong khu vực về khoảng nghe và nói".
Thầy Ng, trường THPT B. S, hay đi tập huấn dự án nâng cao năng lực dạy học môn ngoại ngữ tiếng Anh do người nước ngoài trực tiếp chỉ dẫn tại TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, có nhận xét: "Cách dạy của giáo viên mình với giáo viên nước ngoài đến đây dạy mẫu, khoảng cách một trời, một vực. Họ dạy rất nhẹ nhàng, linh hoạt, biến hóa, đa dạng, học sinh vừa chơi vừa học mà lại gây hứng thú, lôi cuốn kỳ lạ. Còn giáo viên mình thì lúng túng, bối rối về phương pháp. Các em nản, mệt mỏi không muốn hoặc rất sợ môn học này cũng có phần lỗi từ cách dạy của thầy cô mình.
Mặt khác, cách đánh giá kiểm tra, thi cử môn ngoại ngữ của ta lâu nay còn lạc hậu, phiến diện. Do thi cử bằng hình thức viết, trắc nghiệm nên trong quá trình dạy, kiểm tra ở tại lớp các thầy, cô giáo cũng dạy và kiểm tra theo cách tập trung vào kỹ năng viết, các chủ điểm ngữ pháp, còn kỹ năng đọc, nghe, nói hầu như bị xem nhẹ, lướt qua, khiến cho học sinh học nhiều mà chẳng biết nói, nghe tiếng ngoại ngữ là hệ quả hiển nhiên.
Ðánh giá kiểm tra, thi cử là một khâu cực kỳ quan trọng, có tác động lớn đến việc dạy và học của thầy và trò. Yêu cầu đặt ra là phải hài hòa các kỹ năng bộ môn, trong đó kỹ năng nói, nghe phải được chú trọng, tập trung. Ðến lúc kiểm tra hết học kỳ, thi tốt nghiệp THPT tất nhiên phải có phần kiểm tra nghe, nói. Tuy có tốn thời gian và công sức hơn nhiều so với hình thức thi viết, trắc nghiệm hiện nay nhưng cái đạt được của nó là rất lớn. Ðó là, hết chương trình hệ bảy năm học ngoại ngữ ở bậc phổ thông, hầu hết các em đều biết nghe, nói, đọc, viết ngoại ngữ. Không chỉ có đổi mới khâu đánh giá, kiểm tra thi cử, mà chương trình, nội dung sách giáo khoa, phương pháp dạy học của thầy cô cũng cần được đổi mới một cách nghiêm túc, khoa học, không ngần ngại kế thừa, học hỏi kinh nghiệm dạy môn ngoại ngữ từ các nước có nền giáo dục tiên tiến, phát triển.
(Theo nhandan.com.vn)
|